Vrijwilligerswerk doen: wat zijn uw rechten en plichten?

Vrijwilligerswerk is een handige manier om actief te blijven.

Eén op de drie Nederlanders doet vrijwilligerswerk. Met vrijwilligerswerk helpt u een ander, maar ook uzelf. Het houdt u maatschappelijk actief en levert vrienden en kennissen op. Bovendien leert u als vrijwilliger allerlei nieuwe vaardigheden. Hoe werkt vrijwilligerswerk?

Weet wat u wilt

Bedenk vooraf waarom u vrijwilligerswerk wilt doen. Bijvoorbeeld om mensen te ontmoeten, ervaring op te doen of gewoon uit belangstelling. Hoeveel tijd wilt u besteden en wat voor soort werk wilt u doen? Houdt u van meedenken en initiatief nemen of met uw handen werken? Werkt u het liefst alleen of met een groep? Weet u wat u wilt, ga dan gericht op zoek naar ‘de baan’ die bij u past.

Kijk in de gemeentegids of er een vrijwilligerscentrale is. Daarin staan ook alle organisaties van vrijwilligerswerk in de buurt. Op veel plaatsen is er een afdeling van Het Gilde, een organisatie voor senioren die allerlei soorten vrijwilligerswerk doen, van het geven van stadsrondleidingen tot het bijstaan van startende ondernemers. Kijk op de website van Gilde Nederland. Op de website van Vrijwilligerswerk.nl kunt u per provincie en daarna per gemeente naar vrijwilligerswerk zoeken.

Maak goede afspraken

Heeft u een keuze gemaakt, dan kan een proeftijd voor beide partijen zinvol zijn. Een organisatie verwacht van u bepaalde vaardigheden. En rekent erop dat u uw afspraken nakomt. Maar u heeft als vrijwilliger ook rechten. Bijvoorbeeld op begeleiding en bijscholing. Wettelijk is hier weinig voor geregeld. Het is dus belangrijk om duidelijke afspraken te maken. Een vrijwilligerscontract hoeft niet per se, maar zorgt er wel voor dat afspraken duidelijk zijn. Hier vindt u een model van een vrijwilligerscontract.

Vergoeding

Veel organisaties vergoeden de onkosten van vrijwilligers. Maar dat is niet verplicht. Organisaties mogen zelf beslissen hoe hoog de onkostenvergoeding is.

Bent u verzekerd?

Informeer of de organisatie waar u werkt is verzekerd tegen aansprakelijkheid en een collectieve ongevallenverzekering heeft afgesloten. Deze verzekeringen zorgen ervoor dat u en/of slachtoffers niet opdraaien voor de kosten van een ongeluk. Is er niets geregeld en wordt u persoonlijk aansprakelijk gesteld voor schade? Dan moet uw eigen aansprakelijkheidsverzekering de kosten vergoeden. Gaat u mensen vervoeren in uw auto? Dan is een inzittendenverzekering onmisbaar. Gaat u advieswerk doen? Let er dan op dat de club waarvoor u werkt een beroepsaansprakelijkheidsverzekering heeft. Deze verzekering dekt de eventuele financiële gevolgen van een beroepsfout.

Opleiding en bijscholing

Soms verplichten organisaties u om een introductiecursus te volgen. En als u al langer vrijwilligerswerk doet, moet u de ruimte krijgen om (gratis) bij te scholen. Maak daar afspraken over. De organisatie kan wel voorwaarden stellen. Bijvoorbeeld dat u een bepaalde minimumtermijn blijft werken. En dat u de cursus terugbetaalt als u eerder vertrekt.

Tips

vrijwilliger
  1. Stap naar de organisatie van uw keuze met een duidelijke boodschap. Hoeveel tijd heeft u beschikbaar, wat wilt u doen, wat is uw ervaring? Vraag wat de organisatie u te bieden heeft.
  2. Maak duidelijke afspraken over werkomstandigheden, zoals begeleiding, werktijden en vakantie, onkostenvergoeding, verzekeringen, scholing, inspraak en medezeggenschap. Leg dat vast in een contract.
  3. Aanvaard dat de organisatie eisen stelt, maar accepteer niet dat u alleen het vuile werk opknapt.

Sollicitatieplicht en vrijwilligerswerk

Wie werkeloos is en een WW-uitkering ontvangt, moet verplicht solliciteren. Soms kunt u voor deze plicht een ontheffing aanvragen in overleg met de UWV-adviseur.