Dit moet u weten over belastingvrij erven en erfbelasting betalen

Als u een erfenis krijgt, moet u daar misschien erfbelasting over betalen. Dit hangt af van de waarde van de erfenis. Als u minder erft dan de vrijstelling, hoeft u niets te betalen.

Erfbelasting is de belasting over een erfenis. Meestal wordt een erfenis verdeeld onder verschillende erfgenamen, bijvoorbeeld de partner en de kinderen. Iedereen die iets erft, moet zelf nagaan of hij daarover erfbelasting moet betalen. De erfbelasting wordt dus niet berekend over de hele erfenis in een keer.

Wat valt er allemaal onder de erfenis?

Een erfenis kan bestaan uit geld en goederen, zoals een eigen huis, auto, de inboedel, kunstwerken en sieraden. De waarde van dit allemaal samen is  de erfenis. Soms verkopen de erfgenamen eerst alle spullen en verdelen ze daarna de opbrengst. Dan is het duidelijk hoeveel euro’s iedereen krijgt. Maar het gebeurt ook dat waardevolle spullen onderling worden verdeeld. Dan telt de waarde van de spullen mee voor de berekening van de erfbelasting. Soms moeten bepaalde waardevolle spullen daarvoor worden getaxeerd, zoals antiek of kunst.

Wanneer hoef ik geen erfbelasting te betalen?

Als u minder erft dan de vrijstelling, dan hoeft u geen erfbelasting te betalen. De hoogte van uw vrijstelling hangt af van uw relatie met de overledene. Als u erft van uw huwelijkspartner heeft u een veel hogere vrijstelling dan als u erft van een vriend of vriendin bijvoorbeeld. Dit zijn de belangrijkste vrijstellingen (2021).  
U erft van een  Uw vrijstelling is
Echtgenoot, geregistreerd partner of samenwonend partner 671.910 euro
Kind, pleegkind of stiefkind 21.282 euro
Kleinkind 21.282 euro
Achterkleinkind                2.244 euro
Vader of moeder 50.397 euro (voor beide ouders samen)
Andere erfgenaam, zoals broer, zus, vriend of vriendin  2.244 euro

Wat moet ik betalen als ik meer erf dan de vrijstelling?

Als u meer erft dan de vrijstelling, moet u erfbelasting betalen. Het tarief van de erfbelasting hangt af van de relatie die u had met de overledene. Partners en kinderen betalen 10 procent over het deel van de erfenis dat boven de vrijstelling uitkomt. Komt de erfenis meer dan 128.750 euro boven de vrijstelling uit? Dan betaalt u over de rest 20 procent erfbelasting. Kleinkinderen en achterkleinkinderen betalen 18 procent over de eerste 128.750 euro boven de vrijstelling. Erven ze meer, dan betalen ze hierover 36 procent. Andere erfgenamen betalen 30 procent. Dat zijn bijvoorbeeld broers, zussen, ouders en vrienden. Ook zij betalen een hoger tarief als hun erfenis meer dan 128.750 boven hun vrijstelling uitkomt. Het hoge tarief voor hen is 40 procent.

Wat moeten mijn kinderen en ik betalen als mijn partner overlijdt?

Heeft uw partner geen testament? Dan geldt het wettelijk erfrecht. Volgens de wet erft de langstlevende partner alles en moeten de kinderen wachten op hun deel tot hun beide ouders zijn overleden. Ze erven alleen een vordering, zoals dat heet. Een vordering is een soort ‘tegoedbon’ die pas geldig wordt als ook de langstlevende overlijdt. Uw kinderen hoeven daarom geen erfbelasting te betalen als uw partner overlijdt. U moet misschien wel erfbelasting betalen namens hen. Dat komt omdat de Belastingdienst erfbelasting berekent over de waarde van de ‘tegoedbon’. Hoe hoog die waarde is, hangt onder andere af van het aantal kinderen. U en uw kinderen erven ieder een gelijk deel van de erfenis van uw partner. Als u bijvoorbeeld één kind heeft, erft u beiden de helft. Heeft u twee kinderen, dan erft ieder een derde. Het deel dat u als langstlevende erft, blijft waarschijnlijk wel onder de vrijstelling. Maar de vrijstelling voor kinderen is lager, dus de waarde van hun erfdeel is eerder belast. Deze belasting moet u voor hen betalen. Voor de berekening van de waarde van een vordering, gebruikt de Belastingdienst een ingewikkelde formule. Meer daarover leest u hier.

Mijn partner en ik hebben een eigen huis en weinig spaargeld. Hoe moet ik erfbelasting betalen als mijn partner overlijdt?

Als u de erfbelasting niet kunt betalen omdat het geld vastzit in uw eigen huis, dan kunt u uitstel van betaling aanvragen bij de Belastingdienst. Soms kunt u dan een betalingsregeling treffen. Schrijf hierover een brief aan de Belastingdienst.

Hoe kan ik voorkomen dat ik erfbelasting moet betalen namens mijn kinderen?

Met een testament kunt u dit voorkomen. Een zogenaamd tweetrapstestament kan ervoor zorgen dat uw kinderen zelf erfbelasting betalen op het moment dat beide ouders zijn overleden. Vraag hierover advies aan een notaris.

Hoe kan ik mijn kinderen erfbelasting besparen?

Dat kan op verschillende manieren. U kunt hen bedragen schenken. Als uw geld vooral vastzit in een eigen huis, kunt u ook denken aan schenken op papier. Verder kunt u ook met een testament erfbelasting besparen. Vraag hierover advies aan een notaris.