Wat betekent een scheiding voor mijn pensioen?

Een scheiding brengt veel veranderingen met zich mee. Meestal heeft een scheiding ook grote gevolgen voor het pensioen. Volgens de wet moet u het pensioen dat tijdens uw huwelijk is opgebouwd, met elkaar delen.

Twee soorten pensioen

In Nederland kennen we twee soorten pensioen. Ouderdomspensioen is pensioen dat u opbouwt bij een werkgever als aanvulling op uw AOW. Het ouderdomspensioen gaat in op de pensioengerechtigde leeftijd die in het pensioenreglement staat. Partnerpensioen is het nabestaandenpensioen dat uw partner krijgt als u zou overlijden.

Ouderdomspensioen

Na een scheiding heeft uw partner recht op de helft van het ouderdomspensioen dat u tijdens uw huwelijk heeft opgebouwd in een verplicht pensioenfonds. Omgekeerd heeft u recht op de helft van het pensioen dat uw ex-partner tijdens het huwelijk heeft opgebouwd. Zo staat het in de wet. Het maakt niet uit of u in gemeenschap van goederen of op huwelijkse voorwaarden bent getrouwd. Maar u en uw ex-partner mogen bij de scheiding samen wel andere afspraken maken. Sommige mensen delen het pensioen niet, omdat ze allebei ongeveer even veel pensioen hebben opgebouwd. Of ze kiezen voor een andere verdeling. Stellen die bijvoorbeeld 30 jaar getrouwd waren, maar daarvoor al 10 jaar samenwoonden, kiezen er soms voor om ook de periode van samenwonen mee te nemen. Wat u ook afspreekt, laat het vastleggen in het echtscheidingsconvenant. Zo heet het contract waarin alle afspraken staan, die u maakt bij een echtscheiding. Als u niets afspreekt over het pensioen, geldt de wettelijke verdeling.

Partnerpensioen

Na een echtscheiding houdt uw ex-partner recht op het partnerpensioen. Dit heet dan ‘bijzonder partnerpensioen’. Het pensioenfonds regelt dit meestal automatisch. Het kan zijn dat uw ex-partner geen behoefte heeft aan dit bijzonder partnerpensioen. Dit moet u dan na de scheiding samen schriftelijk aan het pensioenfonds doorgeven. U kunt de afspraak ook opnemen in het echtscheidingsconvenant en een kopie hiervan naar het pensioenfonds sturen.

Neem contact op met het pensioenfonds

Uw ex-partner heeft dus in ieder geval recht op de helft van het ouderdomspensioen dat u tijdens het huwelijk heeft opgebouwd en andersom. Maar de meeste pensioenfondsen willen dat u meldt dat u gaat scheiden en het pensioen verdeelt. Als u dit binnen twee jaar na de scheiding doet, maakt het pensioenfonds de verdeling van het ouderdomspensioen in orde. Dan maakt het pensioenfonds uw deel van het pensioen over naar u en het deel van uw ex-partner rechtstreeks naar uw ex-partner. Als u langer dan twee jaar wacht met melden, hoeven fondsen officieel niet mee te werken. Dan loopt u dus het risico dat het pensioenfonds uitbetaalt aan degene die het pensioen heeft opgebouwd. De ander moet dan aan diegene vragen een deel daarvan af te staan. De meeste mensen vinden dit heel vervelend. Het is verstandig om aan uw pensioenfonds te vragen wat hun spelregels zijn. Vaak is het voldoende om een speciaal formulier in te vullen en het echtscheidingsconvenant op te sturen.

Hoe verdeel ik mijn pensioen?

Er zijn twee manieren om het pensioen te verdelen. Verevening komt het meest voor. Volgens die methode krijgt uw ex-partner zijn of haar deel van uw ouderdomspensioen op het moment dat u met pensioen gaat. Als u overlijdt, krijgt uw ex-partner bijzonder partnerpensioen (nabestaandenpensioen voor ex-partners). Conversie is de andere manier. Dat betekent dat uw ex-partner een zelfstandig recht op het pensioen krijgt. Het pensioen wordt dan uitgekeerd als uw ex-partner met pensioen gaat. Het moment waarop u zelf met pensioen gaat, speelt geen rol. Bij conversie wordt geen bijzonder partnerpensioen uitgekeerd. De aanspraken op partnerpensioen zijn dan verrekend in de hoogte van het ouderdomspensioen.

Geldt dit voor iedereen?

De regels voor verdeling van het pensioen gelden voor mensen die getrouwd zijn of een geregistreerd partnerschap hebben. Voor ongehuwd samenwonenden geldt de wet niet. Ook voor mensen die na hun pensioen getrouwd zijn geldt de wet niet. Dan heeft de ex-partner geen recht op een deel van het ouderdomspensioen. In dat geval is er ook geen recht op partnerpensioen, ook niet als u niet gaat scheiden.

Lang geleden gescheiden?

De wet waarin staat dat ex-partners hun pensioen met elkaar moeten delen, bestaat vanaf mei 1995. Als mensen vóór die tijd zijn gescheiden, hebben ze ook recht op een deel van elkaars pensioen. Maar dan moeten zij dat zelf samen regelen. Dit gaat buiten het pensioenfonds om.