Het Grote Zorg Alfabet

Iedereen die zorg nodig heeft, krijgt te maken met een overvloed aan regels, afkortingen en zorgverleners. Welke wetgeving is er? Wat doet een mantelzorgmakelaar? Wat is een hospice? En waar moet u zijn, als u hulp in de huishouding nodig heeft? Dit zorg-alfabet helpt om uw vragen te beantwoorden. 

A

Autorijden: Als u een lichamelijke beperking heeft, kunt u uw auto aanpassen. Denk bijvoorbeeld aan een schakeling op maat of een zwenkstoel. Een vergoeding voor zo'n aanpassing vraagt u aan bij de gemeente als het om privégebruik gaat.

B

Begeleiding (via de gemeente): Woont u nog zelfstandig, maar kunt u wel wat extra hulp gebruiken? Bijvoorbeeld om uw administratie op orde te houden? Dan is het een goed idee om bij de gemeente begeleiding aan te vragen.

Brommobiel: Als u slecht ter been bent, is een gehandicaptenvoertuig misschien een goed idee. Maar hoe weet u welke gehandicaptenvoertuig het beste bij uw situatie past? In dit artikel zetten we de informatie over de Canta en de brommobiel voor u op een rij.

C

Casemanager dementie: Heeft u alzheimer of een andere vorm van dementie? Dan heeft u recht op een casemanager dementie. De casemanager is meestal een wijkverpleegkundige, gespecialiseerd in dementie. Hij of zij geeft uitleg, praktische adviezen en emotionele steun. Ook aan mantelzorgers.

CAK: Centraal Administratie Kantoor. Het CAK int de eigen bijdragen voor de Wmo (Wet maatschappelijke ondersteuning) en de Wlz (Wet langdurige zorg). Op de website kunt u proefberekeningen maken van de eigen bijdrage.

Canta: Als u slecht ter been bent, is een gehandicaptenvoertuig misschien een goed idee. Maar hoe weet u welke gehandicaptenvoertuig het beste bij uw situatie past? In dit artikel zetten we de informatie over de Canta en de brommobiel voor u op een rij.

CIZ: Centrum Indicatiestelling Zorg. Bij het CIZ kunt u hulp aanvragen vanuit de Wet langdurige zorg (Wlz), bijvoorbeeld om thuis 24-uurszorg te kunnen krijgen.

Cliëntondersteuner: De cliëntondersteuner is gratis; de gemeente betaalt de kosten. Toch is de cliëntondersteuner onafhankelijk. Hij of zij komt op voor úw belangen. U kunt advies vragen over 24-uurs zorg thuis, of over opname in een verpleeghuis. De cliëntondersteuner kan ook meegaan naar het keukentafelgesprek met de Wmo-consulent.

D

Dagopvang of dagbesteding: Dagopvang is bedoeld voor ouderen die thuis wonen en extra ondersteuning nodig hebben. Er is professionele begeleiding aanwezig en zorg als dat nodig is.

Dementie: Maar liefst één op de vijf Nederlanders krijgt vroeg of laat dementie. Dementie is een verzamelnaam voor ruim vijftig ziektes, maar het overgrote deel van de mensen met dementie (zo’n 70 procent) heeft de ziekte van Alzheimer. Een behandeling die deze ziekte voorkomt, stopt of geneest is er niet.

E

Elektrische rolstoel: Een elektrische rolstoel is een uitkomst als u uw rolstoel niet meer handmatig kunt bedienen. Elektrische rolstoelen zijn vooral handig voor korte afstanden. Bedenk vooraf welke elektrische rolstoel bij uw situatie past.

Eerstelijnsverblijf: Als u uit het ziekenhuis komt en nog zorg nodig heeft, kan de transferverpleegkundige u doorverwijzen naar een tijdelijk bed in een zorginstelling. Dit heet 'eerstelijns verblijf'.

G

Gehandicaptenvoertuig: Ook als u slecht ter been bent, kunt u op pad gaan. Met een scootmobiel, elektrische rolstoel, brommobiel of Canta kunt u zelfstandig deelnemen aan het verkeer. Veel mensen gebruiken ook een brommobiel als gehandicaptenvoertuig.

Gehandicaptenparkeerkaart: Heeft u een handicap? Zit u in een rolstoel? Kunt u niet verder lopen dan 100 meter zonder stok of krukken? En duurt dat al meer dan een half jaar? Dan kunt u een gehandicaptenparkeerkaart aanvragen.

H

Hospice: In een hospice worden mensen verzorgd die niet meer kunnen genezen. Hospices zijn kleinschalig opgezet en huiselijk ingericht. Zorgprofessionals en vrijwilligers werken samen om de laatste dagen van uw leven zo fijn mogelijk te maken.

Huisarts: Heeft u lichamelijke of psychische klachten? De huisarts is uw eerste aanspreekpunt. Hij of zij adviseert, onderzoekt en behandelt. Als het nodig is, verwijst de huisarts u door. Bijvoorbeeld naar een specialist.

Huishoudelijke hulp: U zoekt hulp bij het schoonhouden van uw huis, wassen en/of strijken, de boodschappen doen of het onderhouden van uw huis of tuin. Huishoudelijke hulp vraagt u aan bij.

Hulpmiddelen: Soms heeft u een hulpmiddel nodig. Bijvoorbeeld omdat u revalideert of herstelt van een operatie. Of omdat u verpleging aan huis krijgt. Vaak kunt u zo’n hulpmiddel gratis lenen, of tegen een kleine vergoeding. Hoe regelt u dat? En wat moet u doen als u een hulpmiddel langere tijd nodig heeft? We zetten de mogelijkheden op een rij.

K

Kangoeroewonen: Twee woningen onder één dak: dat is een kangoeroewoning. Andere namen zijn buidelwoning, gekoppelde woning of meergeneratiewoning. De woningen zijn gescheiden door een tussendeur, die afsluitbaar is.

Keukentafelgesprek: Heeft u hulp nodig? Veel vormen van hulp vraagt u aan bij de gemeente. De gemeente is verantwoordelijk voor de uitvoering van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). De gemeente onderzoekt of u inderdaad hulp nodig hebt. Vaak komt er iemand van de gemeente bij u thuis, ‘aan de keukentafel’ om over de problemen te praten. Maar soms gaat zo’n gesprek telefonisch of moet u zelf naar het gemeentehuis komen.

L

Logeerbedden: Als u uit het ziekenhuis komt en nog zorg nodig heeft, kan de transferverpleegkundige u doorverwijzen naar een tijdelijk bed in een zorginstelling. Dit heet 'eerstelijns verblijf'.

M

Maatschappelijk werker: Voelt u zich eenzaam? Heeft u vragen over regelingen? Een maatschappelijk werker – of sociaal werker – kan helpen. Vaak werkt hij of zij in een sociaal wijkteam. Het spreekuur is gratis.

Mantelzorg: Langdurig en onbetaald zorgen voor een partner, familielid, vriend of bekende, noemen we mantelzorg.

Mantelzorgmakelaar: Een mantelzorger moet veel regelen. Een mantelzorgmakelaar kan helpen bij taken die veel tijd en energie kosten. Bijvoorbeeld bij het aanvragen van een indicatie of een persoonsgebonden budget (pgb). En ook bij het invullen van formulieren, of het op orde krijgen van de administratie.

O

Online zorg: Zorg op afstand oftewel beeldzorg werkt via de computer of een tablet. Werkt uw thuiszorgorganisatie met beeldzorg? Dan kunt u een tablet in bruikleen krijgen. U leert ook hoe u met de tablet moet omgaan. Informeer bij uw eigen thuiszorgorganisatie naar de mogelijkheden.

Ouderenadviseur: Sommige gemeenten hebben een ouderenadviseur in dienst. U kunt er terecht met allerlei vragen: over wonen, zorg, welzijn en financiën. De ouderenadviseur weet ook welke activiteiten de gemeente organiseert voor ouderen.

P

Persoonsgebonden budget (pgb): Bedrag waarmee u naar eigen inzicht zorg en hulpmiddelen kunt inkopen. Het pgb is de tegenhanger van ‘zorg in natura’, waarbij de zorgorganisatie de hulp regelt.

Palliatief verpleegkundige: Kunt u niet meer beter worden? Een palliatief verpleegkundige geeft u informatie over de mogelijkheden van verzorging in uw eigen huis. En ook over medicatie of lichamelijke klachten. De palliatief verpleegkundige werkt meestal samen met andere verpleegkundigen.

Palliatieve zorg: Palliatieve zorg is alle zorg die erop gericht is de kwaliteit van leven te verbeteren van mensen die niet meer kunnen genezen. Palliatie betekent verzachting of verlichting.

Particuliere hulp: Particuliere zorgbureaus bieden veel soorten hulp en diensten aan. Voor ieder probleem hebben zij wel een oplossing, vaak tegen een betaalbare prijs. Bovendien is er soms een vergoeding van de kosten mogelijk.

Personenalarm: Bent u bang om te vallen en niet meer overeind te kunnen komen? Of bent u weleens duizelig of benauwd? Voelt u zich niet altijd meer veilig in huis? Met een personenalarm kunt u anderen alarmeren als er binnenshuis iets met u aan de hand is.

Praktijkondersteuner: In veel huisartsenpraktijken werken praktijkondersteuners. Zij hebben een eigen spreekuur. De praktijkondersteuner geeft zorg en informatie aan mensen met een chronische aandoening. Bijvoorbeeld diabetes of astma. Vaak is er een aparte praktijkondersteuner GGZ, voor psychische klachten.

Praktijkverpleegkundige ouderenzorg: Een praktijkverpleegkundige ouderenzorg is een gespecialiseerde praktijkondersteuner. Een groot deel van de patiënten van een huisarts zijn ouderen. De praktijkverpleegkundige ouderenzorg ondersteunt de huisarts bij het leveren van deze zorg en is hiervoor speciaal opgeleid. Deze praktijkondersteuner gaat bijvoorbeeld op huisbezoek bij ouderen en overlegt met andere zorgverleners, zoals een fysiotherapeut of specialist in het ziekenhuis.

R

Rollator: Er zijn veel soorten rollators. Dat maakt het moeilijk om een keuze te maken. We zetten een paar vragen op een rijtje. Zo vindt u de rollator die bij u past.

S

Scootmobiel: Een scootmobiel is een uitkomst voor mensen die minder mobiel zijn en bewegingsvrijheid willen. Lees hier alles over de scootmobiel.

Specialist ouderengeneeskunde: De verpleeghuisarts heeft een nieuwe naam: specialist ouderengeneeskunde. Deze arts is gespecialiseerd in ouderdomsziekten en chronische ziekten. Hij of zij komt ook bij u thuis, als dat nodig is. Dit gebeurt vaak na een verzoek van de huisarts of de wijkverpleegkundige. Lees ook Eerstelijns verblijf na een ziekenhuisopname: hoe werkt dat?

T

Tablets voor ouderen: Een tablet is een kleine, platte, draagbare computer. Het grote verschil met een gewone computer of een laptop is het aanraakscherm.  Als u zelfstandig thuis woont, kan een tablet een handig hulpmiddel zijn. Wij vergeleken drie tablets die speciaal voor ouderen bedoeld zijn.

Thuiszorg: Verpleging en (medische) verzorging thuis zijn een onderdeel van het basispakket van uw zorgverzekering. U hoeft geen eigen risico te betalen. De wijkverpleegkundige bekijkt samen met u welke zorg u precies nodig heeft.

Transferverpleegkundige: Komt u uit het ziekenhuis en moet u verder herstellen? Een transferverpleegkundige regelt de juiste nazorg. Dat kan thuiszorg zijn, of een tijdelijke opname in een zorginstelling. De transferverpleegkundige regelt ook machtigingen van zorgverzekeraars en de apparatuur en hulpmiddelen die nodig zijn.

V

Verpleeghuis: Als het thuis echt niet meer gaat, kunt u dat met uw huisarts of de wijkverpleegkundige bespreken. Eén van beiden kan dan een opname in het verpleeghuis aanvragen. Het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ) geeft daarna de indicatie af.

Vervoer op maat: U wilt eropuit, maar u heeft geen eigen vervoer. Hoe komt u dan op de plaats van bestemming? Er zijn allerlei mogelijkheden voor vervoer op maat. Zowel voor kleine ritjes als voor langere reizen.

Vrijwilligers: Kunt u niet alles meer zelf, maar vindt u het vervelend om altijd weer familie en vrienden te vragen om u te helpen? Denk dan eens aan vrijwilligers.

W

Werk en mantelzorg: Eén op de zes werknemers combineert werk met zorg. In de zorgsector is dit zelfs één op de vier. De combinatie van werk en zorg kost veel energie. Met deze tips houdt u het vol.

Wet langdurige zorg (Wlz): Wet die 24-uurszorg regelt voor mensen die blijvend intensieve zorg nodig hebben, zoals chronisch zieken en kwetsbare ouderen.

Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo): Wet die regelt dat gemeenten hulp bieden aan mensen die hulp nodig hebben bij zelfstandig wonen en bij het ontmoeten van anderen. De Wmo vergoedt onder andere de buurtbus, een maaltijdservice en woningaanpassingen.

Wijkverpleegkundige: Een wijkverpleegkundige komt bij u thuis voor medische handelingen. Bijvoorbeeld: het geven van injecties, het toedienen van medicijnen of wondverzorging. Ook het aanleggen van een infuus is een taak van de wijkverpleegkundige. Hoe regel ik wijkverpleging?

Wmo-consulent: Wilt u thuishulp aanvragen vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo)? De Wmo-consulent helpt daarbij. De Wmo-consulent werkt bij de gemeente. U krijgt een uitnodiging voor een gesprek, het zogenoemde keukentafelgesprek. Daarna zoekt de Wmo-consulent naar de beste oplossing.

Wmo-vervoerspas: Als u door een handicap geen gebruik meer kunt maken van het openbaar vervoer, kunt u bij de gemeente een vervoersvoorziening aanvragen. Nadat uw aanvraag positief is beoordeeld, ontvangt u een Wmo-vervoerspas.

Z

Zelfstandig wonen: Het bejaardenhuis bestaat niet meer. Langer zelfstandig wonen, dat is de trend. Maar waar? Nieuwe woonvormen schieten als paddenstoelen uit de grond. U heeft steeds meer keuze. Welke vorm past bij u?

Zorgboerderij: Steeds meer zorgboerderijen bieden dagopvang aan voor mensen met dementie. De populariteit van de zorgboerderij neemt toe en dat is niet zo gek: zorgboerderijen bieden een prettige combinatie van huiselijkheid, buitenlucht, vrijheid en het gevoel iets nuttigs te doen.

Zorgcoöperatie: In een zorgcoöperatie regelen bewoners van een dorp of wijk zelf zorg en ondersteuning. Zo kunnen ouderen langer thuis blijven wonen.

Zorghotel: Er komen steeds meer zorghotels in Nederland. In een zorghotel kunt u terecht als u tijdelijke zorg nodig heeft. Bijvoorbeeld na een operatie. Het is ook een mooie oplossing als uw mantelzorger even niet beschikbaar is. Of als u er zelf even tussenuit wilt.

Zorgindicatie: Heeft u blijvend intensieve zorg nodig? Dan heeft u zorg nodig vanuit de Wet langdurige zorg (Wlz). Om die zorg te krijgen, heeft u een zogenaamde indicatie nodig. Met een indicatie op zak, heeft u toestemming om deze zorg aan te vragen en te krijgen.

Zorgkantoor: Heeft u langdurige zorg nodig? Dan krijgt u te maken met het zorgkantoor. Maar wat is een zorgkantoor eigenlijk? En wat kan het zorgkantoor voor u betekenen?

Zorgrobots: Robots spelen een steeds grotere rol in de zorg. Is dat goed, of zitten er ook nadelen aan?

Zorgverzekeringswet (Zvw): Verpleging en (medische) verzorging thuis zijn een onderdeel van het basispakket van uw zorgverzekering. U hoeft geen eigen risico te betalen. De wijkverpleegkundige bekijkt samen met u welke zorg u precies nodig heeft.