Onder curatele, wat is het en wanneer is het nodig?

Als iemand geestelijk hard achteruit gaat en daardoor onverantwoorde beslissingen dreigt te nemen, zijn er beschermende maatregelen mogelijk. De meest ingrijpende daarvan is curatele. Iemand mag dan niet langer zelfstandig beslissen over persoonlijke en financiële zaken.
Niet iedereen is in staat om goed voor zichzelf te zorgen. Door bijvoorbeeld een verstandelijke beperking of een verslaving kan het zijn dat iemand moeite heeft met het regelen van zijn eigen zaken. Maar ook een oudere met dementie kan zo hard achteruit gaan, dat het niet meer verantwoord is hem zelf te laten beslissen over belangrijke zaken. In Nederland kennen we maatregelen om iemand in zo’n geval te beschermen: tegen zichzelf, maar ook tegen anderen.
  • Mensen die niet langer hun eigen financiële zaken  kunnen regelen, kunnen onder bewind worden gesteld.
  • Voor mensen die zelf geen beslissingen kunnen nemen over persoonlijke zaken zoals verpleging, medische behandeling of verzorging is mentorschap mogelijk.
  • Kan iemand allebei niet meer, dan kan hij of zij onder curatele worden gesteld.
Vaak wordt een familielid de curator. Kan dat niet? Dan zijn er professionele curators.

Niets zonder toestemming

Iemand die onder curatele staat, wordt gezien als handelingsonbekwaam. Het is een zware maatregel die op veel zaken invloed heeft. Trouwen, een huis kopen, een contract afsluiten: het kan alleen met  toestemming van de curator. Ook kunnen onverantwoorde aankopen worden teruggedraaid. Koopt iemand een te dure computer, dan kan de curator deze koop vernietigen en het geld terugvragen. Maar een curator mag niet overal over besluiten. Zo moet bijvoorbeeld een gedwongen opname in een verpleeghuis of ziekenhuis geregeld worden via een rechterlijke machtiging.

Via de rechter

Om iemand onder curatele te stellen moet u een aanvraag doen bij de kantonrechter. Een advocaat is niet nodig. Meestal vindt binnen twee maanden een zitting plaats. Uitgebreide informatie vindt u in de Brochure curatele, bewind en mentorschap.

Curatele voorkomen

Misschien vindt u het geen prettig idee dat een rechter beslist over wie uw zaken behartigt als u dat zelf niet meer kunt. Door tijdig uw zaken te regelen, kunt u zelf de regie houden. U kunt bijvoorbeeld via de notaris een volmacht of een levenstestament opstellen. U kunt dan zelf mensen kiezen die u vertrouwt. en u kunt uw persoonlijke keuzes en wensen laten vastleggen. Zo kunt u bijvoorbeeld zelf bepalen wie uw bewindvoerder, mentor of curator wordt, als het echt niet meer anders kan.