Palliatieve zorg: wat is dat?

Ook als u niet meer beter kunt worden, is er zorg mogelijk voor een zo aangenaam mogelijk leven. Deze zorg heet palliatieve zorg.

Palliatieve zorg is alle zorg die erop gericht is de kwaliteit van leven te verbeteren van mensen die niet meer kunnen genezen. Palliatie betekent verzachting of verlichting. Een groot aantal verschillende hulpverleners kan u ondersteunen bij pijn, andere ongemakken, vragen en wensen.

Hoe houdt u het overzicht?

Er zijn verschillende soorten palliatieve zorg. De huisarts en wijkverpleegkundige kunnen u uitleggen wat er voor u mogelijk is. Het is ook handig om contact te zoeken met een Netwerk Palliatieve Zorg. Voor palliatieve zorg is Nederland in een aantal regio’s ingedeeld. Elke regio heeft minstens één Netwerk Palliatieve Zorg. In deze netwerken werken zorgverleners samen om een zo hoog mogelijke kwaliteit van palliatieve zorg te kunnen geven. De coördinatoren van de netwerken kunnen uw vragen beantwoorden en kunnen u eventueel doorverwijzen. Een overzicht van de contactpersonen van alle Netwerken Palliatieve Zorg staat op www.stichtingfibula.nl/Netwerken-Palliatieve-Zorg/Lijst-netwerken.

Welke hulpverleners kunnen ondersteunen?

Een ongeneeslijke ziekte kan pijn en andere klachten veroorzaken. Door wat u meemaakt, kunt u zichzelf diverse vragen gaan stellen. En misschien heeft u nog wel specifieke wensen. Het is handig om precies te weten bij welke hulpverlener u terecht kunt. Dat leest u in het onderstaande overzicht. Een huisarts of wijkverpleegkundige kan u naar andere hulpverleners doorverwijzen. Het is verstandig uw arts en de wijkverpleegkundige zo uitgebreid en open mogelijk uit te leggen wat u meemaakt en waar u behoefte aan heeft. Of, als u dat lastig vindt, dat uw naasten dat doen. Dan kunnen de arts en wijkverpleegkundige beter inschatten welke hulpverleners zij het beste bij de zorg kunnen betrekken.
  • Huisarts en wijkverpleegkundige. Als u zelfstandig woont en palliatieve zorg krijgt, is dat waarschijnlijk van een team met daarin in ieder geval uw eigen huisarts en een wijkverpleegkundige. Bij hen kunt u terecht met medische en niet-medische vragen.
  • Ziekenhuis. Steeds meer ziekenhuizen hebben een palliatief team. Gespecialiseerde artsen en verpleegkundigen voorkomen en verlichten lijden van patiënten.
  • Maatschappelijk werker. Maatschappelijk werkers helpen u bij de praktische gevolgen van het ziek zijn. Ze betrekken ook uw dierbaren intensief bij de ondersteuning.
  • Geestelijk verzorger. Misschien gaat u meer nadenken over uw leven. Met een geestelijk verzorger kunt u praten over allerlei thema’s. Dat hoeven geen religieuze zaken te zijn.
  • Psycholoog. Bent u door wat u overkomt somber, angstig of gespannen? Een psycholoog kan u helpen bij het omgaan met deze klachten.
  • Fysiotherapeut. Een fysiotherapeut kan klachten zoals benauwdheid helpen verminderen. Ook kan een fysiotherapeut oefeningen met u doen, om te ontspannen en u te helpen bepaalde activiteiten langer zelf te blijven doen.
  • Diëtist. Het kan zijn dat eten en drinken u steeds moeilijker afgaan. Of dat uw maaltijd minder goed smaakt. Een diëtist kan dan praktische adviezen geven.
  • Logopedist. Voor mensen met een ongeneeslijke ziekte kan slikken en kauwen moeilijk en pijnlijk zijn. Een logopedist kan kauw- en slikproblemen voorkomen en verminderen.   

Welke zorg is verder mogelijk?

Mensen die lijden aan kanker kunnen andere klachten en behoeften hebben dan mensen die lijden aan de longziekte COPD. Het is verstandig om bij een patiëntenorganisatie te vragen welke zorg er voor uw specifieke situatie mogelijk is. Als uw arts vaststelt dat u waarschijnlijk nog drie maanden of minder te leven heeft, gaat de palliatieve zorg over in (palliatieve) terminale zorg. U kunt thuis terminale zorg krijgen, of bijvoorbeeld verblijven in een hospice. Dat is een kleinschalige en huiselijke voorziening. Ook verpleeghuizen en ziekenhuizen geven terminale zorg. Er zijn vrijwilligers die speciaal getraind zijn om ondersteuning te bieden aan mensen die niet meer kunnen genezen en hun naasten. Sommigen werken in hospices, anderen bieden hulp bij mensen thuis. Sommige vrijwilligers werken via organisaties in de vrijwillige palliatieve terminale zorg. Op de website van de koepelorganisatie, VPTZ Nederland, vindt u meer informatie over wat deze vrijwilligers voor u kunnen doen. www.vptz.nl.

Hoe wordt palliatieve zorg vergoed?

Als u al zorg krijgt vanuit de Wet langdurige zorg (Wlz), dan wordt palliatieve zorg ook vergoed via de Wlz. Voor palliatieve zorg in het ziekenhuis krijgt u een vergoeding via de zorgverzekeraar. Als u nog geen zorg krijgt via de Wlz, kunt u ook via de zorgverzekeraar een vergoeding krijgen.

Wat zijn handige websites?