Zelf mijn zorg kiezen, is dat iets voor mij?

Als u zorg of begeleiding nodig heeft, mag u zelf kiezen welke zorg- of hulpverlener u daarvoor inhuurt. U kunt deze hulp betalen met een persoonsgebonden budget (pgb). Maar een persoonsgebonden budget past niet bij iedereen. Is een pgb iets voor u?

Een persoonsgebonden budget is mogelijk voor verschillende soorten zorg.
Heeft u hulp nodig bij het huishouden? Dan kunt u een pgb aanvragen bij de gemeente voor hulp uit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Deze wet vergoedt ook persoonlijke verzorging en begeleiding en vervangende mantelzorg.
Heeft u (ook) verpleegkundige zorg nodig? Dan vraagt u het pgb aan bij de zorgverzekeraar.
Is er meer zorg nodig, dan is er ook een pgb mogelijk vanuit de Wet langdurige zorg (Wlz).

Zelf kiezen van wie u hulp wilt hebben

Een groot voordeel van een persoonsgebonden budget is dat u zelf bepaalt wie de zorg gaat verlenen. U kunt zelf kiezen wie uw huis schoonmaakt, wie u ’s morgens komt helpen met wassen en aankleden en naar welke dagbesteding u gaat.
De hulp die u inhuurt kan een zelfstandig werkende, professionele hulpverlener zijn. Maar u kunt ook iemand kiezen uit uw eigen omgeving, bijvoorbeeld een partner, zoon of dochter. Mensen uit uw eigen netwerk mag u alleen betalen voor hulp die meer dan gebruikelijk is. Een boodschap doen voor iemand is gebruikelijke hulp, iemand regelmatig helpen met opstaan, wassen en aankleden is meer dan gebruikelijke hulp. Voor de betaling van mensen uit uw eigen netwerk gelden lagere maximum tarieven dan voor professionele hulpverleners. Meer over de betaling van zorgverleners kunt u lezen in dit artikel.

Zelf aangeven wat u wilt

Met een pgb bent u zelf de opdrachtgever van de zorgverlener die u inhuurt. U kunt dus precies aangeven hoe u de zorg of hulp wilt hebben. U heeft niet te maken met regels of beperkingen van een zorgorganisatie. U legt deze afspraken zelf vast in een contract.

Hulp wanneer en waar u wilt

U kunt niet alleen de persoon kiezen, maar ook het tijdstip en de plaats. Personeel van een thuiszorginstelling werkt alleen op bepaalde uren en u weet vaak niet precies hoe laat de zorg komt. Aan een zelfstandige zorgverlener kunt u vragen om ’s morgens precies om half tien te komen of ’s avonds laat bijvoorbeeld. Ook kunt uw zelfgekozen hulpverlener vragen om u te komen helpen buiten uw eigen huis, bijvoorbeeld als u bij iemand logeert of als u op de camping bent.

Nadelen van een pgb

Tegenover de vrijheid die een pgb geeft, staan ook regels en verplichtingen. Het kan lastig zijn om daaraan te voldoen. Het belangrijkste is dat u weet wat u wilt en dat goed kunt overbrengen. Vindt u het lastig om bepaalde zaken te regelen dan kunt u ook hulp vragen aan anderen. We noemen een paar nadelen van het pgb.

Pgb aanvragen

Een aanvraag voor een pgb vraagt een goede voorbereiding. U moet goed weten waarom u een pgb wilt. Een goede reden is bijvoorbeeld dat u zelf de regie wilt hebben. Of dat u hulp of zorg wilt op momenten of op een plaats waar de thuiszorg niet komt. Of dat u een vorm van zorg nodig heeft die door zorgorganisaties niet wordt aangeboden.

Hulpverleners kiezen en aansturen

U moet goed weten waar u hulp bij nodig heeft en daar een passende hulpverlener bij vinden. Ook moet u duidelijk kunnen aangeven wat u van de hulp verwacht. Kunt u dat niet, dan krijgt u misschien niet de zorg die u nodig heeft.

Zelf afspraken vastleggen

Als u een pgb heeft, moet u voldoen aan regels. U moet de afspraken die u met uw zorgverlener maakt vastleggen in een overeenkomst. Ook moet u de gewerkte uren van uw hulpverleners bijhouden, u moet hun facturen controleren en u moet weten wie u wel en niet uit het budget mag betalen. De betaling zelf hoeft u niet te doen, dat doet de Sociale Verzekeringsbank (SVB).

Uw eigen administratie bijhouden

U krijgt met een aantal verschillende instanties te maken. U kunt brieven krijgen van de gemeente, de zorgverzekeraar of het zorgkantoor en van de SVB. U moet aan deze instanties kunnen verantwoorden wat u met uw pgb heeft gedaan. Het vraagt dus een goede administratie.

Zelf vervanging regelen

Als uw hulpverlener ziek wordt of met vakantie gaat, moet u zelf zorgen voor vervanging. Het is dus verstandig om altijd meer hulpverleners te hebben die u kunt bellen.

Hulp nodig?

Belangenorganisatie Per Saldo helpt zorgvragers met het aanvragen, beheren en behouden van een pgb. Op de website van Per Saldo vindt u Slimme Lijstjes over allerlei thema’s, zoals het maken van een persoonlijk plan. Hiermee kunt u aan de gemeente of zorgverzekeraar laten zien wat u verwacht van de zorg of hulp. U kunt ook de online test van Per Saldo doen om te ontdekken of een pgb bij u past.