Zo voorkomt u eenzaamheid

Voorkomen is beter dan genezen. Dat geldt ook voor eenzaamheid. Eenzaamheid versterkt zichzelf, zo blijkt uit onderzoek. En daardoor wordt het steeds moeilijker om de deur uit te gaan of iemand te bellen.

Eenzaamheid is niet iets om u voor te schamen. Eenzaamheid hoort bij het leven en bijna iedereen kampt weleens met gevoelens van eenzaamheid. Meer dan een miljoen mensen in Nederland voelt zich ‘sterk eenzaam’. Bij ‘sterke eenzaamheid’ heeft iemand veel minder contacten dan hij of zij zou willen. Of mist iemand de diepgang in de contacten die er zijn. Meestal valt eenzaamheid goed te verklaren. Door uw pensionering bent u misschien een deel van uw contacten kwijtgeraakt. Hetzelfde geldt voor een verhuizing of een echtscheiding. Het verlies van een partner kan een flink gat slaan in uw vriendenkring en familieleven. Maar ook gezondheidsklachten kunnen ervoor zorgen dat u alleen komt te staan, bijvoorbeeld omdat u minder actief bent of moeilijker de deur uitkomt.  

Eenzaamheid voorkomen

Bespeurt u bij uzelf een groeiende eenzaamheid? Wacht dan niet te lang om in actie te komen, hoe moeilijk dat misschien ook is. Wij willen u daarbij graag helpen en geven u een aantal mogelijkheden. 

Vriendschap is belangrijk

Mensen zijn sociale wezens. Zonder anderen redden we het niet. Het aantal beste vrienden is bepalend voor hoe eenzaam u zich voelt. Op het moment dat u zich realiseert dat uw wereld kleiner wordt, is het verstandig om in te grijpen. Regel uw sociale contacten en wacht daar niet te lang mee. Dé garantie voor een goede oude dag is dat u er niet helemaal alleen voor komt te staan. Uit een langlopend onderzoek van de Harvard Universiteit blijkt dat mensen met goede sociale banden (familie, vrienden en een gemeenschap) gelukkiger zijn en gezonder dan mensen met minder banden. Ook leven ze langer. Zorg dus, dat uw sociale netwerk tegen een stootje kan. Investeer in uw vriendschappen en uw contacten. Zijn er mensen met wie u een oppervlakkig contact hebt, dat u zou willen verdiepen? Zoek naar mogelijkheden hiervoor. Wat deelt u samen? Liefde voor voetbal? Voor filmvoorstellingen of voor een gezamenlijke hobby? Zijn er vrienden van vroeger die u wel weer eens zou willen zien? Op facebook, internet of instagram kunt u hen misschien weer vinden.

Nieuwe vrienden

Nieuwe vrienden maken is niet altijd makkelijk. Vroeger ging het vanzelf. Maar als vijftigplusser is het een stuk lastiger. Het lijkt wel op daten. Je loopt soms een blauwtje en stoot regelmatig je neus. Een afwijzing zit in een klein hoekje. Vat het niet te persoonlijk op als iemand zich terugtrekt, het hoort er allemaal bij. Stel u open voor anderen. Misschien voelt u niet gelijk de klik waar u op hoopt, maar geef de ander een kans, leer elkaar kennen en onderneem iets met elkaar. Vindt u het lastig om nieuwe vrienden te maken? Dan is een vriendschapscursus misschien iets voor u. De Vrije Universiteit ontwikkelde een online vriendschapscursus 50+ met theorie en oefeningen. En bewezen effect hebben ook de GRIP&GLANS-cursussen voor vrouwen vanaf 50 jaar, die door heel Nederland gegeven worden. Maar er zijn meer cursussen, zoals  een cursus die al jaren bestaat: Zin in vriendschap van Movisie. Informeer bij uw gemeente of huisarts wat er mogelijk is in uw woonplaats!

Wonen tegen eenzaamheid

Woont u nog wel goed? Het beleid van de overheid is dat iedereen langer zelfstandig thuis blijft wonen. Maar dit kan eenzaamheid in de hand werken, bijvoorbeeld als uw gezondheid achteruitgaat. Ouderen met ernstige gezondheidsproblemen zijn na verhuizing naar een verpleeghuis of woonzorgcentrum vaak minder eenzaam dan toen ze nog zelfstandig woonden, komt uit onderzoek van het Sociaal Cultureel Planbureau. U kunt hier rekening mee houden, door op tijd naar een woonvorm te verhuizen waarbij de aanwezigheid van anderen vanzelfsprekend is. Door op tijd voor te sorteren, dus. Overal ontstaan tegenwoordig woonzorgcentra, een soort 'verzorgingshuis nieuwe stijl'. U huurt er een klein appartement en ontmoet gemakkelijk uw buren, bijvoorbeeld in het restaurant of bij gezamenlijke activiteiten. Maar denk ook aan wonen in een hofje, een seniorenwijk, serviceflat of woonservicegebied. Allemaal woonvormen waarbij u kunt rekenen op gelijkgestemden in uw directe omgeving.

Maak uzelf nuttig

Veel ouderen hebben het gevoel dat ze niets meer voor een ander betekenen. Dat ze niet meer meedoen, aan de zijlijn staan. Mensen die vinden dat ze geen nut meer hebben en niets zinvols meer doen, voelen zich eenzamer dan degenen voor wie dat niet geldt. Maar wat is nuttig? Wat betekent zinvol? De een vindt het nuttig om zwerfhonden te redden, de ander om een trui te breien of op de kleinkinderen te passen. Voor een zinvol leven is het belangrijk om gezien te worden en erkenning te krijgen. Ook zonder betaalde baan, en zelfs zonder een optimale gezondheid, is het mogelijk om u nuttig te maken. Vrijwilligerswerk doen helpt tegen uw eigen eenzaamheid. Een op de drie vrijwilligers die eenzaam was, voelde zich minder eenzaam door het vrijwilligerswerk. Wat past bij u? Denk daarover na. Anderen helpen met hun financiën? Rijden op de dierenambulance? Tuinieren in de buurttuin? Hand- en spandiensten verrichten in het Hospice? Zorgen voor uw oude ouders, uw gehandicapt kind, de kleinkinderen? Met vrijwilligerswerk, in welke vorm dan ook, bent u beter beschermd tegen gevoelens van eenzaamheid.

Internet en sociale media

Er is bewezen dat computer- en internettraining helpt om eenzaamheid te verminderen. Handig zijn op de computer, is tegenwoordig een 'must'. Met een computertraining vergroot u uw zelfredzaamheid en dat geeft zelfvertrouwen. En hoe zit het met sociale media? Uit een onderzoek in de gemeente Heerlen onder oudere inwoners bleek dat gebruikers van sociale media hoger scoren op welzijn en lager op eenzaamheid. Nieuwe contacten maken via sociale media is misschien lastig, maar sociale media helpen wél om contacten te onderhouden. Sociale media kunnen aan de andere kant ook een gevoel van eenzaamheid veroorzaken. Bijvoorbeeld als u ziet hoe geweldig leuk anderen het lijken te hebben, terwijl u alleen thuis zit. En juist het gevoel dat u iets mist, maakt dat u zich eenzaam voelt.

Hulp inschakelen. Ze zijn ervoor.

Hoe moeilijk het ook is, laat de wereld weten dat u eenzaam bent. Als u bijvoorbeeld via het Welzijnswerk in uw gemeente laat weten wat uw situatie is, kunnen er ook hulptroepen in actie komen. Misschien kunnen vrijwilligers, een maatschappelijk werker of de wijkverpleegkundige iets voor u betekenen. Ook met uw huisarts kunt u bespreken dat u steeds meer alleen komt te staan. In veel gemeenten zijn maatschappelijke hulporganisaties actief die zich ook op eenzaamheid richten. Denk daarbij aan organisaties zoals Humanitas, de Zonnebloem, of bijvoorbeeld ouderenverenigingen. Er zijn landelijke telefoondiensten. De Luisterlijn kunt u dag en nacht bellen voor een vertrouwelijk en anoniem gesprek. De Zilverlijn van het Nationaal Ouderenfonds, is een oplossing als u regelmatig gebeld wilt worden door een vrijwilliger.

Therapie werkt

Wat aantoonbaar werkt om eenzaamheid te verminderen, is 'cognitieve gedragstherapie'. U kunt uw huisarts daarnaar vragen. Deze kortdurende therapie is erop gericht om sombere en negatieve gedachten over uw eigen situatie te verminderen. En daardoor ook uw gedrag te veranderen waardoor het u lukt, om uit uw eenzaamheid te stappen.