Ik wil straks veilig en comfortabel wonen

Een leven lang zorgeloos wonen, wie wil dat niet? Het is goed om nu vast na te denken, wat dat voor u betekent. Blijven zitten waar u zit? Of toch verhuizen. Maar waarnaartoe? We zetten de mogelijkheden en de kosten voor u op een rij.

1. U wilt… in uw eigen buurt oud worden

Als u blij bent met uw huis en de buurt, blijft u daar waarschijnlijk het liefst zo lang mogelijk wonen. Maar past de woonomgeving ook nog als u iets ouder wordt ? Voorzieningen in de buurt en looproutes zonder obstakels worden op de langere termijn belangrijk. Deze vragen helpen bij het maken van een keuze:

Is er een winkel, apotheek, huisarts en bushalte op loopafstand?

Is de buurt veilig?

Is de verstandhouding met de buurtgenoten goed?

Zijn er kinderen, goede buren of vrienden in de buurt die kunnen helpen als het misschien nodig wordt (mantelzorg)?

Is er een ontmoetingscentrum zoals een buurthuis, wijkcentrum of dienstencentrum?

Is de woning of de buurt ook geschikt als u alleen komt te staan?

Eén of meer keer ‘nee’ geantwoord? Dan zal de buurt op den duur waarschijnlijk niet geschikt voor u zijn. Verhuizen is dan een betere optie.

2. U wilt… in uw eigen huis blijven wonen

U woont prettig in uw huidige woning en u wilt daar graag blijven wonen. Dan is het goed om eens met andere ogen naar uw huis te kijken. Want als u ouder wordt, gaan andere zaken een rol spelen. Comfort en veiligheid zijn van groot belang.

In huis gebeuren veel ongelukken. Struikelen over een los kleed, een drempel of een losse tegel op het tuinpad. Het komt vaker voor dan u denkt. Gelukkig zijn er veel slimme verbeteringen mogelijk. Denk aan stroeve badkamertegels, verlichting die automatisch aan gaat (ook op de route van bed naar toilet) en een tweede trapleuning. In de preventiewinkel van Interpolis vindt u een aantal handige oplossingen.

Veel gemeenten kunnen u helpen om in kaart te brengen welke aanpassingen u aan uw woning kunt doen. Sommige gemeenten hebben een ouderenadviseur. Deze kan u eventueel ook verwijzen naar deskundige vrijwilligers of professionals. Ook een ergotherapeut kan advies op maat geven. Ergotherapie maakt onderdeel uit van het basispakket van de zorgverzekering (zie www.ergotherapie.nl) en het dossier Woning aanpassen. 

Verbouwen
Een badkamer en slaapkamer op de begane grond maken uw woning een stuk comfortabeler. Heeft u hier geen ruimte voor op de begane grond, maar is achter het huis wel voldoende ruimte? Dan kan daar eventueel woonruimte worden aangebouwd. In de meeste gevallen kan dit zelfs zonder vergunning als de aanbouw niet meer dan de helft van de tuin in beslag neemt (uitgaande van een achtererf van maximaal 100 m2). Zorg voor voldoende ruimte rond het bed, in de badkamer en bij het toilet, zodat deze ruimtes ook met een rolstoel bereikbaar zijn. Als de bad- en slaapkamer naast elkaar liggen, is er misschien een doorgang te maken zodat de ruimtes beter toegankelijk worden. In de badkamer is een inloopdouche veel veiliger en comfortabeler dan een badkuip of een douchecabine met hoge instap.

Kosten
Aangezien de kosten van een verbouwing nauw samenhangen met de keuze voor meer of minder luxe materialen en installaties, is het lastig standaardprijzen voor verbouwingen te noemen. Onderstaande richtprijzen heeft de Vereniging Eigen Huis berekend in samenwerking met Casadata:

Aanbouw of uitbreiding met plat dak op de begane grond (maximaal 20 m2): € 33.250.

Badkamer renoveren met douche, wastafel en toilet van gemiddelde kwaliteit (maximaal 6 m2):
€ 12.750. Op www.casadata.nl zijn meer prijsindicaties te vinden.

Tip
Een huis verbouwen is duur. Steeds meer gemeenten bieden huiseigenaren die hun woning levensloopbestendig willen maken een ‘blijverslening’. Vraag ernaar bij de gemeente of kijk op www.svn.nl. 

Huurhuis aanpassen

Ook huurders mogen hun huurwoning aanpassen, zolang de aanpassingen een verbetering zijn en geen afbreuk doen aan de verhuurbaarheid. Hoewel de regels hiervoor een stuk soepeler zijn dan een aantal jaren geleden, is het verstandig vooraf contact op te nemen met de verhuurder. Veel woningcorporaties hebben zogenoemde klusfolders waarin staat welke materialen en werkwijzen u mag gebruiken. Zijn die instructies er niet of wil u ervan afwijken, dan is schriftelijke toestemming nodig. Een huurder die handelt volgens deze regels, hoeft de woning bij vertrek uit de huurwoning niet in de oorspronkelijke staat terug te brengen. Ook kleine veranderingen hoeft u bij een verhuizing niet terug te draaien. Denk aan veranderingen zoals handgrepen, een extra trapleuning of de verwijdering van drempels, die zonder veel kosten weer in de oorspronkelijke staat terug te brengen zijn. Voor het ingrijpend verbouwen van een huurwoning is altijd toestemming nodig.

Uitzondering
Een uitzondering geldt als de woningaanpassingen noodzakelijk zijn in verband met een handicap of ziekte en hiervoor een vergoeding is toegekend vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) of Wet langdurige zorg (Wlz). Als de nood aan de man komt, mag u een zorgunit inclusief badkamer en wc aanbouwen, waarin iemand die langdurig aan bed gekluisterd is, kan worden verzorgd.

3. U wilt… naar een seniorenwoning verhuizen

Een seniorenwoning , nul-treden-woning of levensloopbestendige woning is gebouwd voor of aangepast aan 55 plussers en is bedoeld om tot op hoge leeftijd zelfstandig te blijven wonen. Kenmerken van de woning zijn: gelijkvloers, brede gangen en deuropeningen, geen drempels. In veel gevallen heeft een seniorenwoning ook een zorgbadkamer, waarin veel ruimte is voor een rolstoel. De meeste gemeenten en woningcorporaties bieden senioren-woningen aan via het gemeentelijke of regionale woningtoewijzingssysteem, waarvoor inschrijving noodzakelijk is. De wachtlijst varieert per regio. Het kan handig zijn hier alvast naar te informeren, ook als een verhuizing voorlopig niet aan de orde is.

Zowel koop als huur
Seniorenwoningen zijn er zowel in de huur- als koopsector. Wie een (gezamenlijk) inkomen heeft tot € 36.798 (2018) komt in aanmerking voor een sociale huurwoning met een huur tot maximaal € 710,68. Woningzoekenden met een hoger inkomen kunnen ook in aanmerking komen voor een sociale huurwoning als zij een zorgindicatie hebben van minimaal 10 uur per week. Daarnaast mogen woningcorporaties 10 procent van hun woningvoorraad verhuren aan mensen met een inkomen tussen € 36.798 en € 41.056.

Een woning in de vrije sector is meestal makkelijk te vinden. Hiervoor geldt vaak een minimuminkomen van driemaal de brutohuurprijs.

Tip
Huur- en koopwoningen van zo’n honderd corporaties, verhuurders en gemeenten zijn te vinden op www.woningnet.nl. Ook op www.woonz.nl,  www.zorgwoning.nl en www.onshuys.in vindt u seniorenwoningen die te huur zijn of te koop staan. De nadruk ligt op woningen voor senioren die extra zorg nodig hebben.

4. U wilt… een comfortabele woning met een groep

Zelf bouwen is een prijzige aangelegenheid, tenzij u het met een groep doet (collectief particulier opdrachtgeverschap). Groot nadeel is dat de realisatie meestal behoorlijk wat tijd in beslag neemt. Het helpt om aansluiting te zoeken bij een bestaande groep, of om als groep begeleiding in te huren bij een gespecialiseerd bureau. Kijk voor meer informatie op bouwenineigenbeheer.nl, of www.samenbouwen.in

5. U wilt… wonen in een woongemeenschap

wonen, koffie, gezelligheid

Gemeenschappelijk wonen is een uitkomst voor mensen die hun zelfstandigheid willen houden, maar ook graag gezelligheid in de buurt hebben. In een woongemeenschap heeft u uw eigen woonruimte. Daarnaast kunt u gebruikmaken van gemeenschappelijke voorzieningen. In deze woonvorm is hulp altijd dichtbij. Daar staat tegenover dat van van u ook hulpvaardigheid wordt verwacht. Om die reden nemen veel woongemeenschappen alleen nieuwe bewoners aan die nog (betrekkelijk) jong zijn. De Landelijke Vereniging Gemeenschappelijk wonen van Ouderen heeft een overzicht van groepswoningen. Vraag ook uw gemeente naar mogelijkheden voor gemeenschappelijk wonen in uw omgeving. Naar het voorbeeld van de historische hofjes voor gepensioneerde vrouwen worden tegenwoordig ook nieuwe woonhoven gebouwd. Zo is in Zwolle de eerste ‘Knarrenhof’ gebouwd, een combinatie van ruime huur- en koopwoningen rond een besloten gemeenschappelijke tuin. Ook in andere gemeenten zijn dergelijke projecten in voorbereiding. Zie ook Alternatieve woonvormen. 

6. U wilt… zorg in de buurt

In de vroegere verzorgingshuizen gingen wonen en zorg hand in hand. Tegenwoordig zijn wonen en zorg gescheiden. Wel bestaan er nog steeds aanleunwoningen en serviceflats. Hier kunnen bewoners gebruikmaken van de service van een zorginstelling. Aanleunwoningen zijn er zowel in de sociale als vrije huursector en liggen vlak bij een verzorgings- of verpleeghuis. Als u hiervoor in aanmerking wilt komen, moet u zich inschrijven bij de betreffende instelling of woningcorporatie en/of de gemeente. Soms helpt een zorgindicatie.

Gemeenschappelijke voorzieningen
Serviceflats hebben gemeenschappelijke voorzieningen in huis, zoals een maaltijdservice, alarmsysteem en boodschappendienst. Serviceflats zijn te koop en te huur. Vooral de koopflats hebben vaak hoge servicekosten: van € 350 tot € 750 per maand. Aanleunwoningen en serviceflats zijn te vinden via woonz.nl of via het serviceloket van de gemeente.